W niektórych sklepach, przy robieniu zakupów dnia codziennego, spotykają nas niespodzianki, a bohaterką tych niespodzianek jest CENA.

Cena, która:

• zmienia się między półką i kasą,

• jest niewidoczna, bo zaklejona np. informacją o terminie przydatności do spożycia,

• przyklejona na boku półki nie zawsze odpowiada produktowi, którego dotyczy, bo ten się “przesunął”, jak tłumaczą handlowcy,

• nie została zmieniona na produktach przecenionych w ciągu dnia handlowego, np. na natce pietruszki,

• jest inna w recepcji hotelowej a inna ... w chwili płacenia rachunku za tę samą usługę,

• jest ceną sugerowaną, chociaż tak naprawdę nikt nie wie, co to oznacza dla konsumenta.

Takich i podobnych przykładów Federacja Konsumentów mogłaby podać dużo więcej.

To wszystko w niedługim czasie powinno należeć już do przeszłości.

Rozporządzenie Ministra Finansów z 10 czerwca 2002 r. w sprawie szczegółowych zasad uwidaczniania cen towarów i usług oraz sposobu oznaczania ceną towarów przeznaczonych do sprzedaży (DzU nr 99, poz. 894), wydane na podstawie ustawy z 5 lipca 2001 r. o cenach, miało obowiązywać od 19 października 2002 r.

Przedsiębiorcy uznali, że mają zbyt mało czasu na dostosowanie się do wszystkich wymagań wynikających z rozporządzenia, przede wszystkim dotyczących zamontowania czytników – urządzeń służących do odczytu cen towarów na podstawie kodów kreskowych, stąd wydłużono okres przejściowy do 31 marca br. Po tej dacie organizacja sprzedaży – dotycząca zarówno odpowiedniego uwidaczniania cen, jak i dostępu do czytników - będzie w pełni obowiązująca.

Co z tych przepisów wynika dla przeciętnego konsumenta ?

Otóż:

• cena musi być na każdym towarze znajdującym się w sklepie i w oknie wystawowym (nawet jeżeli są to wzory, atrapy lub imitacje konkretnych oferowanych produktów),
• cenniki powinny być również widoczne przy wejściach do barów, restauracji i punktów usługowych;
• w przypadku niektórych artykułów paczkowanych, obok ceny za sztukę, będzie podana cena za jednostkę miary, np. w przypadku masła lub białego sera w kostkach po 25 dag będzie podana cena za kilogram (powinno to ułatwić konsumentom porównanie cen różnych towarów tego samego typu).

Jednakże i tu są wyjątki:

• towary sprzedawane w sklepie samoobsługowym, opatrzone kodem kreskowym,  wadze poniżej 5 kilogramów i pojemności 5 litrów nie muszą być oznaczone nalepką z ceną, pod warunkiem, że na półce jest etykieta, tabliczka lub plakat (wywieszka) z ceną oraz sklep zainstaluje tzw. czytniki cen.

Jeden czytnik ma przypadać na 400 m² powierzchni sprzedaży, co zapewni klientom możliwość odczytania i sprawdzenia cen towarów na podstawie kodów kreskowych.

Do końca 2003 r. z oznaczania towarów metkami są zwolnieni sprzedawcy handlujący produktami, do których – ze względu na ich rodzaj - ceny przykleić się nie da, a więc o małych rozmiarach (do 10 cm²), masowymi, czyli takimi, których się nie opakowuje, np. owoce, i nie odmierza, np. sadzonki roślin, kwiaty cięte i doniczkowe, żywe zwierzęta, a także artykuły spożywcze, których termin spożycia właśnie mija (upłynie w ciągu najbliższej doby, licząc od momentu ich wystawienia na sprzedaż), oraz towary sprzedawane zwyczajowo w większych ilościach, np. glazura, terakota, cegły.

Wybór sposobu podawania cen wymienionych towarów pozostawia się przedsiębiorcy, który zna zwyczaje przyjęte w obrocie handlowym poszczególnymi towarami. Może on stosować przywieszki, cenniki lub katalogi.

Właściciele barów i restauracji są zobowiązani do uwidaczniania szczegółowego cennika całego aktualnego menu. Ceny potraw powinny być uwidocznione w sposób czytelny, cennik zaś wywieszony w miejscu ogólnodostępnym wewnątrz lub na zewnątrz lokalu w pobliżu drzwi wejściowych. Chodzi o to, by konsument mógł poznać ceny przed złożeniem zamówienia, a nie dopiero przy płaceniu rachunku i żeby była to cena całkowita, a nie np. za 100g kotleta schabowego.

Przedsiębiorcy prowadzący hotele muszą wykładać w każdym pokoju katalog z cenami noclegów, wyżywienia i innych oferowanych usług, co zapewne nie jest nowością ale ... przy aparatach telefonicznych musi być uwidoczniona cena jednego impulsu a także wielkość opłat dodatkowych za wszystkie usługi telekomunikacyjne.

Ceny za usługi fryzjerskie, remontowe, medyczne i inne muszą być podawane razem z dokładnym określeniem rodzaju usługi i jej zakresu. Jeśli jest to zgodne z praktyką, ze względu na rodzaj świadczonej usługi, zamiast cen za usługę można będzie podawać cenę jednostkową za “jednostkę” usługi, np. za przewóz taksówką - cenę za kilometr.

W przypadku towarów nieposiadających wymaganych cech jakościowych lub towarów z wadami, sprzedawca ma obowiązek odpowiednio obniżyć cenę. Ma on również obowiązek dokładnego i widocznego dla konsumenta podania informacji o przyczynie zmniejszenia ceny.

Wchodząc po 31 marca br. do sklepu, baru czy zakładu fryzjerskiego, na co przede wszystkim powinniśmy zwracać uwagę ?

Przede wszystkim

• czy cena jest widoczna,

- należy pamiętać, że w restauracji (barze, pubie) cenniki potraw muszą

• w przypadku świadczenia usługi u klienta w domu, np. wymiana okien, układanie glazury, cennik powinien być przedstawiony konsumentowi przed wykonaniem zamówionej przez niego usługi.

Za naruszenie wyżej omawianych przepisów grozi kara, którą mogą nałożyć inspektorzy Inspekcji Handlowej, a jej wysokość jest dotkliwa, bo waha się od 1000 do 5000 euro.